SBM & SEDDK Mevzuatına Uygun Maddi Hasarlı Tutanak Kılavuzu
Trafikte meydana gelen ve yalnızca maddi hasarla sonuçlanan iki veya daha fazla aracın karıştığı kazalarda, trafik polisine veya jandarmaya gerek kalmaksızın sürücülerin kendi aralarında düzenledikleri resmi belgeye Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı denir. Tutanağın eksiksiz, doğru ve mevzuata uygun doldurulması; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) nezdinde kusur oranlarının (%0, %50, %100) adil belirlenmesi ve araç değer kaybı ile tamir masraflarının eksiksiz tazmin edilmesi açısından hayati önem taşır.
Şu An Kaza Yerinde misiniz? Panik Yapmayın!
Tutanak doldururken veya karşı tarafla anlaşırken kararsız kaldıysanız; kaza yeri fotoğraflarını ve tutanak taslağınızı WhatsApp hattımıza iletin. Uzmanlarımız kusur oranınızı ve yasal haklarınızı 2 dakikada ücretsiz analiz etsin.
1. Kaza Anında İlk 3 Dakikada Yapılması Gereken 4 Kritik Adım
Kaza gerçekleştiğinde telaş yapmadan aşağıdaki güvenlik ve kayıt protokolünü sırasıyla uygulayın:
- 1. Güvenliği Sağlayın & Dörtlüleri Yakın: Aracınızı güvenli bir noktaya çekme imkanı yoksa dörtlü flaşörleri derhal yakın. Şehir içinde 30 metre, şehirler arası otoyolda en az 150 metre mesafeye reflektör yerleştirin.
- 2. Araçları Oynatmadan Geniş Açı Fotoğraf Çekin: Araçları yol kenarına çekmeden önce araçların konumunu, yol çizgilerini, trafik tabelalarını ve çarpışma açısını gösterecek şekilde en az 4 farklı cepheden (önden, arkadan, sağdan, soldan) net fotoğraflar çekin.
- 3. Karşı Tarafın Belgelerini Fotoğraflayın: Karşı sürücünün Ehliyetini, Araç Ruhsatını ve geçerli Zorunlu Trafik Sigortası Poliçesini cep telefonunuzla net şekilde fotoğraflayın.
- 4. Tutanak Formunu Karşılıklı Doldurun: Araçları güvenli bir alana alarak tutanağın 1-12 numaralı alanlarını mavi veya siyah tükenmez kalemle doldurun.
2. Kaza Tespit Tutanağı Madde Madde Nasıl Doldurulur? (1 – 12 Nolu Alanlar)
Resmi tutanak formu A ve B aracı olarak ikiye ayrılmıştır. Her iki taraf da kendi aracına ait bilgileri ilgili sütuna yazmalıdır:
📋 Tutanak Alanları Açıklaması:
- Kaza Tarihi ve Saati: Kazanın gerçekleştiği gün, ay, yıl ve tam saati yazın.
- Kaza Yeri: İl, ilçe, semt, cadde, sokak ve varsa bina/kapı numarasını net belirtin.
- Görgü Tanıkları: Kazayı gören tarafsız kişilerin ad, soyad ve telefon bilgilerini ekleyin (varsa).
- Sürücü Bilgileri (A ve B): Sürücünün T.C. Kimlik No, Ad-Soyad, Adres, Telefon ve Sürücü Belgesi (Ehliyet) No / Sınıfı yazılır.
- Araç Bilgileri: Plaka, Araç Markası, Modeli, Kullanım Şekli (Hususi/Ticari) ve Şasi Numarası girilir.
- Trafik Sigortası Bilgileri: Sigorta Şirketi Unvanı, Acente No, Poliçe No, TRAMER Belge No ve Poliçe Bitiş Tarihi yazılır.
- İlk Darbe Noktası (Çarpışma Yeri): Formdaki araç krokisi üzerinde aracınızın ilk darbeyi aldığı bölgeye çarpı (X) işareti koyun.
- Araç Hasar Derecesi: Görünür hasarlı parçaları (Örn: Sol ön çamurluk, far, tampon) kısaca listeleyin.
- Kaza Kroki Çizimi (Orta Alan): Yolun şeritlerini, kavşak durumunu, araçların gidiş yönlerini ok işaretleriyle basitçe çizin. Araçları A ve B harfleriyle adlandırın.
- Sürücü Görüşleri: Kazanın nasıl gerçekleştiğini duygu ve tartışmaya girmeden nesnel olarak anlatın (Örn: “A aracı ile orta şeritte seyrederken, B aracı aniden sinyalsiz sağ şeritten önüme kırdı ve sol ön tamponuma çarptı.”).
- İMZA (EN HAYATİ MADDE): Formun en altındaki kutucuklara her iki sürücünün de ıslak imzası atılmalıdır. İmzasız tutanaklar SBM tarafından iptal edilir!
3. Hangi Durumlarda Tutanak Tutulamaz? (Polis / Jandarma Çağrılması Zorunlu Haller)
Aşağıdaki 6 durumdan biri mevcutsa kesinlikle tutanak düzenlenemez; 112 Acil Çağrı Merkezi aranarak Trafik Polisi veya Jandarma beklenmelidir:
4. Kaza Tespit Tutanağında Kusur Oranları Nasıl Belirlenir? (Örnek Durumlar)
Tutanak sisteme yüklendikten sonra sigorta şirketleri ve SBM Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu tarafından Karayolları Trafik Kanunu (KTK) uyarınca kusur dağılımı yapılır:
- Arkadan Çarpma: Takip mesafesine uymayan arkadaki araç %100 kusurlu kabul edilir (KTK Madde 56/1-c).
- Kırmızı Işıkta Geçme: Kırmızı ışık ihlali yapan sürücü %100 kusurlu sayılır.
- Dönel Kavşak İhlali: Kavşak içine girmiş araca yol vermeyen kavşağa giren sürücü %100 kusurludur.
- Park Halindeki Araca Çarpma: Kurallara uygun park etmiş araca çarpan hareket halindeki sürücü %100 kusurludur.
- Kavşakta Eşit Öncelik Kazası: Kontrolsüz kavşakta sağdan gelen araca yol vermeme durumunda kusur genellikle %50 – %50 veya duruma göre dağıtılır.
Resmi Boş Kaza Tespit Tutanağı İndir (PDF)
Aracınızın torpido gözünde mutlaka en az 2 nüsha boş tutanak ve tükenmez kalem bulundurun.
5. Kaza Sonrası Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Yasal süre en geç 5 iş günüdür. Kaza tutanağı, fotoğraflar ve sürücü evrakları yetkili servise veya sigorta şirketine 5 iş günü içinde teslim edilmelidir.
Eğer kazada %0 kusurluysanız (karşı taraf %100 kusurlu), tüm tamir masraflarınız karşı tarafın Zorunlu Trafik Sigortası tarafından karşılanır. Kendi kaskonuzu veya cebinizden para ödemezsiniz; hasarsızlık indiriminiz bozulmaz.
Evet. Kazada tamamen veya kısmen kusursuz olan taraf, aracının ikinci el piyasasında meydana gelen değer kaybını karşı tarafın trafik sigortasından tazminat olarak alma hakkına sahiptir. Deva Sigorta danışmanlarımız bu süreci adınıza ücretsiz takip edebilir.
2026 Kaza Tespit Tutanağı Doldurma Adımları: Satır Satır Örnekli Kılavuz
Kaza anında panikle yapılan tek bir işaretleme hatası, haklı olduğunuz bir kazada %50 veya %100 kusurlu çıkmanıza ve bir sonraki yıl zorunlu trafik sigortası priminizin 2 katına çıkmasına yol açabilir. 2026 yılında SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) Tramer komisyonu değerlendirmelerinde esas alınan kritik alanları aşağıda satır satır inceleyin:
| Tutanak Alanı | Doğru Doldurma Şekli (2026) | En Sık Yapılan Hata ve Riski |
|---|---|---|
| 1-2. Kaza Tarihi, Saati ve Yeri | İl, ilçe, cadde/sokak adı ve varsa kapı/direk numarasını eksiksiz yazın. | Sadece “E-5 üzeri” yazmak; kamera kaydı veya kusur itirazında yeri belirsiz bırakır. |
| 7. Araç / Sürücü / Poliçe | Ruhsat ve poliçe numaralarını (Acente Kodu + Poliçe No + Yenileme No) birebir girin. | Sürücü yerine ruhsat sahibinin adını yazmak; ikame sürücü kaynaklı dosya reddine yol açabilir. |
| 8. Kaza Senaryo Kutucukları | Yalnızca kaza anında gerçekleşen manevrayı işaretleyin (ör. “Arkadan çarptı”, “Şerit değiştiriyordu”). | İki sürücünün çelişkili kutucukları aynı anda işaretlemesi kusurun %50-%50 bölünmesine neden olur. |
| 9. Kaza Kroki Çizimi | Yol şeritlerini, trafik işaretlerini, araçların gidiş oklarını (A ve B aracı) ve çarpma noktasını net çizin. | Sokak isimlerini ve yön oklarını yazmamak; komisyonun kusur tayini yapamamasına sebep olur. |
| 11. Sürücü Görüşleri & İmza | “Kusursuzum” yerine “Kendi şeridimde ilerlerken B aracı şerit ihlaliyle sağ ön çamurluğuma çarptı” gibi somut ifade kullanın. | Boş tutanağa imza atmak veya diğer sürücünün imzasını almadan olay yerinden ayrılmak tutanağı geçersiz kılar. |
Örnek Kaza Senaryoları ve 2026 SBM Kusur Oranları (%0 / %50 / %100)
Trafik kazalarında sigorta şirketlerinin eksper ve Tramer komisyonları, Karayolları Trafik Kanunu’ndaki asli ve tali kusur maddelerine göre karar verir. İşte Türkiye’de en sık yaşanan 6 kaza senaryosunda 2026 kusur dağılımı:
| Kaza Senaryosu | A Aracı Kusuru | B Aracı Kusuru | Trafik Sigortası & Değer Kaybı Etkisi |
|---|---|---|---|
| Arkadan Çarpma (Takip Mesafesi İhlali) | %100 (Arkadan çarpan) | %0 (Öndeki araç) | B aracı hasarının tamamını ve değer kaybını A aracının trafik sigortasından alır. |
| Kırmızı Işık / Dur Levhası İhlali | %100 (Işık ihlali yapan) | %0 (Yeşil ışıkta geçen) | Kamera veya şahit yoksa mutlaka polis tutanağı ve görgü tespit tutanağı tutulmalıdır. |
| Park Halindeki Araca Çarpma | %100 (Hareket halindeki) | %0 (Kurallara uygun park) | Park hatalı (yasak yerde) ise tali kusur %25 oranında park edene yansıtılabilir. |
| Şerit Değiştirme / Sinyal Vermeme | %100 (Şerit değiştiren) | %0 (Şeridinde giden) | Çarpma noktası yan kapı/çamurluk fotoğrafları ile kroki mutlaka uyumlu olmalıdır. |
| Kavşakta Geçiş Önceliği İhlali | %75 – %100 (Soldan gelen) | %0 – %25 (Sağdan gelen) | Kontrolsüz kavşakta sağdaki araca yol vermeyen sürücü asli kusurlu sayılır. |
| Geri Manevra Sırasında Çarpma | %100 (Geri giden) | %0 (Sabit/Ana yoldaki) | Geri manevra yapan sürücü çevreyi kontrol etmekle yükümlüdür; %100 kusur alır. |
Hangi Durumlarda Kesinlikle Polis veya Jandarma Çağrılmalıdır?
Anlaşmalı Kaza Tespit Tutanağı yalnızca belirli şartlarda geçerlidir. Aşağıdaki 7 durumdan biri varsa tutanak düzenlemeyin ve derhal 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden Trafik Polisi / Jandarma isteyin:
- Yaralanma veya Ölüm Varsa: En hafif sıyrık veya hastane kontrolü gerektiren durumda dahi adli vaka kapsamında polis tutanağı şarttır.
- Sürücülerden Birinde Ehliyet Yoksa veya Yetersizse: Ehliyetsiz sürücüyle yapılan anlaşmalı tutanak sigorta tarafından reddedilir.
- Alkol veya Uyuşturucu Şüphesi Varsa: Karşı tarafın alkollü olduğundan şüpheleniyorsanız alkolmetre ölçümü için polis çağırın; aksi halde rücu hakkınız riske girer.
- Karşı Tarafın Trafik Sigortası Yoksa: Sigortasız araçla yapılan kazalarda Güvence Hesabı veya doğrudan tazminat süreci için resmi zabıt gerekir.
- Kamu Malına Zarar Verildiyse: Bariyer, aydınlatma direği, trafik levhası veya belediye otobüsüne zarar gelmişse polis tutanağı zorunludur.
- Sürücüler Kusur veya Tutanak Konusunda Anlaşamıyorsa: Taraflardan biri imza atmaktan kaçınıyorsa araçları yerinden oynatmadan fotoğraf çekip polis bekleyin.
- Tek Taraflı Kaza (Duvara/Ağaca Çarpma): Kasko hasar ödemesi için tek taraflı kazalarda polis/jandarma tutanağı talep edilir.
SBM Kusur Oranına 5 İş Günü İçinde Nasıl İtiraz Edilir?
Tutanak sigorta şirketine teslim edildikten sonra SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) sistemi üzerinden kusur oranınız SMS ve e-Devlet ile bildirilir. Eğer kusur oranının haksız olduğunu düşünüyorsanız:
- 5 İş Günü Süresi: Kusur sonucunun açıklandığı tarihten itibaren 5 iş günü içinde sigorta şirketinize yeni fotoğraf, araç içi kamera kaydı veya kroki açıklamasıyla itiraz edebilirsiniz.
- Tahkim ve Dava Yolu: İkinci değerlendirmede de sonuç değişmezse, yeni delillerle Sigorta Tahkim Komisyonu‘na başvurarak %100’e kadar kusur düzeltmesi ve değer kaybı iadesi talep edebilirsiniz.
Kaza Sonrası Hasarsızlık İndiriminiz Yanmasın!
Hasar sonrası yenileme döneminizde priminizin katlanmaması için 32 sigorta şirketinden hasarsızlık koruma klozlu en uygun trafik ve kasko teklifini 2 dakikada çıkaralım.